PRP

PRP (Platelet  Rich  Plasma) platelet, yani diğer adıyla trombosit denen kan hücrelerinden zengin plazma demektir. Trombositlerin kanın pıhtılaşması yanında yara iyileşmesinde de görevli hücreler olduğu bilinmektedir. Herhangibir yerde yaralanma olduğunda kan yoluyla buraya gelen trombositlerin içlerindeki granüllerden salınan bazı faktörler yara iyileşmesinin hızlı ve düzgün olmasını sağlarlar. Bilim insanları bu özellikten yola çıkarak trombositlerin yoğun bir şekilde bir bölgeye verildiklerinde iyileşmeyi hızlandıracağını düşünerek deneysel ve klinik çalışmalar yapmışlardır. Bu araştırmalar ışığında PRP yıllardır ortopedi hekimleri, diş hekimleri, beyin ve sinir cerrahisi hekimleri tarafından kemik ve yumuşak doku iyileşmesini arttırmak, aktive etmek ya da hızlandırmak amacıyla klinik pratikte kullanılmaktadır.

Trombositlerden zengin plazma Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahide de tedavi amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan çalışmalarda PRP’ nin lokal olarak uygulandığı yanık yaralarının, şeker hastalığına bağlı oluşan yaraların ve tüm cerrahi yaraların iyileşmesinde olumlu etkisi olduğu bilimsel olarak gösterilmiştir. PRP’ nin estetik amaçlı kullanımı sadece daha popüler olmuş bir ayağıdır.

Bu uygulamada kişiden alınan küçük bir tüp kana santrifüj işlemi uygulanır.  Santrifüj makinesi yardımıyla belirli bir devirde belirli bir süre döndürülen tüpte kırmızı kan hücreleri dibe çökerken trombositleri yoğunlaştırılmış bir şekilde içeren plazma üstte birikir. Burada santrifüj hızı, süresi ve hatta kaç kez santrifüj yapılacağı çok önemlidir, plazma içindeki trombositlerin sayısını belirler. Bu işlemin bilimsel ölçütleri vardır, bu alandaki çalışmalar halen yoğun bir şekilde devam ettiği için uygulamayı yapan kişinin bu çalışmaları takip edip en iyi sonucu verecek olan işlemi yapması hazırlanan PRP’ nin en yüksek yararı sağlamasına neden olacaktır.

Hazırlanan trombositten zengin plazma iki şekilde cilde uygulanabilir: Enjeksiyon yoluyla ya da ciltte önce başka bir cihazla açılan milimetrik kanallar yoluyla. Her iki yöntem öncesinde de cilde sürülen anestezik krem ile ağrı duyusu minimuma indirilir. Enjeksiyon yönteminde küçük enjektörlere alınan plazmaya aktivatör eklendikten sonra cildin uygun tabakasına eşit oranlarda yaygın olarak enjekte edilir. Bu uygulama saçlı deri için kullanıldığı gibi yüz veya diğer bölgeler için de kullanılabilir. Mikrokanallar uygulamasında ise ciltte çok ince iğneler yardımıyla oluşturulan değişik derinliklerdeki (cildin gereksinimine göre 0,5 mm, 1 mm, 1,5 mm vb) kanallar yoluyla PRP’ nin cildin alt tabakalarına ulaşması sağlanır. Bu uygulama iki işlemi birleştirdiği için daha etkili olacağı düşünülebilir.

PRP 10-15 gün arayla olmak üzere toplam 3 kez uygulanır. Uygulama sonrası ciltte adeta yara iyileşmesi olayları gerçekleşir, böylece ciltte yenilenme ve buna bağlı iyileşme olacaktır. PRP yaptıran hastalarımızın en çok söyledikleri ciltlerinin parladığı, lekelerinin azaldığı, fondoten ve allık ihtiyaçlarının azaldığıdır.  Saç için yapılan uygulamalarda bir süre sonra ciltte kaşıntı, kepeklenme gibi sorunlar varsa bunların azalacağı, 1 yıl içinde saçların güçleneceği beklenir. PRP’ nin bu özelliklerinin olup olmadığı bilimsel çalışmalara da konu olmuştur. 2011 yılında bir yabancı bilimsel dergide yayınlanan bir makalede doku kültürleri üzerinde yapılan deneysel çalışmada PRP’ nin yaşlanan ciltte doku yenilenmesini sağladığı gösterilmiştir (Can platelet-rich plasma be used for skin rejuvenation? Evaluation of effects of Platelet-Rich Plasma on human dermal fibroblast. Annals of Dermatology, 2011 November; 23(4): 424-431).

 

PRP İLE SAÇ TEDAVİSİ

Yapılan başka bir klinik çalışmada bölgesel saçsız alanları bulunan hastalara PRP tedavisi enjeksiyon yoluyla uygulanmış, 1 yıllık izlemlerde PRP’ nin saç gelişimini arttırdığı, yanma, kaşınma gibi şikayetleri azalttığı gösterilmiştir (A randomized, double-blind, placebo and active-controlled, half-head study to evaluate the effects of platelet-rich plasma on alopecia areata. British Journal of Dermatology, 2013 April)

 

 

 

PRP yaptırırsam kansızlık olur mu? Hayır. Bu işlem için çok az kana gereksinim vardır.

PRP ile kök hücre aynı şey midir?  Hayır. PRP, trombosit denen hücreleri içerir. Bunlar kök hücre değildir. Diğer hücrelere dönüşme  ya da çoğalma potansiyelleri yoktur.

PRP’ nin riski var mıdır?  Steril koşullarda hazırlanıp uygulanırsa yabancı bir madde içermediği için bir riski yoktur. Sadece hazırlanış farklılıklarına göre etkisi daha az ya da çok olabilir. Sağlıklı bireylerde uygulanmalıdır.

PRP yaz aylarında yapılabilir mi? Prp’ nin mikrokanallar yoluyla uygulanması ciltte bir aşındırma sonrası yapılan bir uygulama olduğu için yaz aylarında riskli olabilir. Ancak enjeksiyon şeklinde yapılan uygulamada böyle bir kısıtlılık yoktur, yazın da güvenle yapılabilir.

Bu işlem ne kadar süre ile etkilidir, ne zaman tekrarlanmalıdır? Bu uygulamanın yaklaşık bir yıl etkisinin sürdüğü bildirilmektedir. Bu nedenle bir yıl sonra cilt tekrar değerlendirilerek uygulama tekrarlanabilir.